Viêm VA

Tuy nhiên, VA chỉ xuất hiện tại trẻ tới khoảng 9-10 tuổi nên tình trạng viêm VA cũng chỉ thường gặp tại trẻ em. Vai trò của VA với cơ thể

VA là 1 tổ chức lympho bao gồm nhiều tế bào bạch cầu, dày khoảng 4-5mm, được xếp theo hình lá nên diện tiếp xúc với bên ngoài rất rộng. VA có vai trò tiếp nhân diện vi khuẩn để tạo ra kháng thể và tiêu diệt vi khuẩn lúc chúng tái xâm nhập. Khi không khí chứa vi khuẩn vào mũi, đi ngang qua VA trước khi vào phổi. Vi khuẩn sẽ bám vào VA tiện dụng nhờ diện tiếp xúc rộng của nó. Các tế bào bạch cầu chực sẵn, “bắt” vi khuẩn sau đó lôi chúng về sâu để tiếp nhân diện và tạo kháng thể. Kháng thể này được nhân rộng và tỏa đi khắp nơi, nhiều nhất là tại vùng mũi họng. Khi vi khuẩn tái xâm nhập, chúng sẽ tự động vô hiệu hóa vi khuẩn và tiêu diệt ngay.

Khi VA bị viêm có biểu hiện gì?

Viêm VA thường có hai loại: Cấp tính và mạn tính. Viêm VA cấp tính thường diễn ra tại trẻ ngay từ lúc 6 - 7 tháng tuổi cho tới từ 4 - 7 tuổi (đôi khi gặp ở trẻ to hơn). Trẻ thường có sốt cao trên 38 độ C kèm theo chảy nước mũi. Nước mũi ở những ngày đầu còn trong, lỏng sau đó đặc dần và có mủ. Trẻ thường bị ngẹt mũi nhất là lúc trẻ ngủ hoặc miêu tả rõ tại các trẻ đang bú mẹ (trẻ bú không được thường xuyên mà thỉnh thoảng phải nhè đầu ti ra để thở và khóc). Hầu hết trẻ bị ho và nếu như có biến chứng viêm phế quản thì càng khó thở hơn, đặc biệt dạng viêm phế quản co thắt ở 1 số trẻ. Sức khoẻ của trẻ giảm dần nên trẻ mệt mỏi, biếng ăn, ngủ kém hay quấy khóc, hơi thở hôi.

Viêm VA cấp tính cũng có thể biểu hiện rất nhẹ chưa ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ và trẻ vẫn ăn uống, chơi, ngủ bình thường như các trẻ khác do đó bố mẹ thường xem nhẹ hoặc bỏ qua.

Ngạt mũi, chảy nước mũi - là những dấu hiệu của viêm VA

Viêm VA cấp tính nếu như không được phát hiện và điều trị sớm rất dễ chuyển thành dạng viêm VA mạn tính (VA quá phát). Viêm VA mạn tính là dạng viêm kéo dài thường biểu hiện nghẹt mũi và chảy mũi mạn tính. Nước mũi đặc, có mủ và chảy ra suốt ngày, nếu như VA bị viêm bởi loại trực khuẩn mủ xanh (pseudomonas aeruginosa) thì nhầy mũi có màu xanh, vì vậy người ta thường nói là thò lò mũi xanh. Nghẹt mũi trong viêm VA mạn tính thường cả ngày lẫn đêm làm cho trẻ khó thở, do vậy thường thở bằng miệng. Kèm theo sự thở bằng miệng, trẻ thường ngủ ngáy to và thỉnh thoảng có cơn ngưng thở rất nguy hiểm.

Điều trị bệnh như thế nào?

Viêm VA được điều trị bằng kháng sinh. Tuy nhiên, ví dụ trẻ bị nhiễm trùng thường xuyên, bao gồm nhiễm trùng tai và xoang hoặc việc điều trị kháng sinh không có hiệu quả, hoặc nếu có các vấn đề vào hô hấp thì cần thực hiện phẫu thuật nạo VA. Tuy nhiên, sau phẫu thuật, người bệnh cần phát hiện những dấu hiệu nguy hiểm như chảy máu từ miệng hoặc mũi để báo với bác sĩ vì đây có thể do chất lượng kém mạc bong quá sớm hay vị trí phẫu thuật bị sưng phồng quá mức.

Khi nghi ngờ trẻ bị viêm VA, cha mẹ nên đưa trẻ đến thăm khám ở chuyên khoa tai mũi họng hoặc chuyên khoa nhi để được xác định bệnh chính xác. Bên cạnh đó, điều thiết yếu nhất nên tránh lúc nghi ngờ trẻ bị viêm VA là việc tự ý sử dụng kháng sinh vì có thể tình trạng của trẻ Không nhất thiết sử dụng loại thuốc này nên dễ gây tình trạng kháng kháng sinh.

BSCK II. Phạm Thắng, BS. Phạm Thanh Bình