Con bị dị tật đầu nhỏ, mẹ có nên sinh bé thứ 2?

Ngày 20/11/2017 bé Đỗ Bách K., 20 tháng tuổi, nhà tại xã An Thái Trung, Cái Bè, Tiền Giang vào viện vì bị co giật. Bác sĩ khám thấy em có triệu chứng của bệnh động kinh và vòng đầu của em có kích thước nhỏ, chỉ đo được 39cm so với thông thường thấp nhất là 47cm, nên chẩn đoán em bệnh động kinh trên bệnh nhân bị tật đầu nhỏ.

Mẹ em kể là lúc mới cấn thai chừng 3 tháng thì bị cảm sốt, không uống thuốc gì, 1 tuần thì hết, lúc sinh bé ra cân nặng 3 kg, đầu bé cũng giống như các bé khác nên không có đo vòng đầu. Khi bé được 6 tháng tuổi thì bé bị co giật, vào bệnh viện và bác sĩ cho biết cháu bệnh teo não bẩm sinh. Bác sĩ nói chỉ điều trị nâng đỡ và các di chứng, chứ không thể làm cho não phát triển như thông thường được.

Mẹ bé K. vẫn còn trẻ nên hỏi bác sĩ là chị muốn sanh thêm 1 bé nữa, nhưng sợ chưa biết bé thứ 2 có bị tật đầu nhỏ như vậy nữa không? Bác sĩ trấn an bà mẹ là cứ an tâm sanh thêm đứa thứ hai, vì khả năng bé này bị tật đầu nhỏ là do mẹ nhiễm khuẩn khi mang thai, chứ không phải do di truyền, nhưng quan trọng nhất là mẹ phải kiểm tra sức khỏe trước lúc mang thai lần nữa, chích ngừa đầy đủ các bệnh Rubella, thủy đậu và lúc mang thai thì không để bị cảm sốt, muỗi đốt mắc bệnh Zika, thường xuyên khám thai định kỳ để theo dõi sự phát triển của bào thai từ khi còn trong trứng nước tới khi sanh.

Về chuyên môn, tật đầu nhỏ có tên khoa học là Microcephaly là một bệnh thần kinh hiếm gặp trong đó đầu của trẻ sơ sinh là nhỏ hơn đáng kể so với đầu của những đứa trẻ khác cùng tuổi và cùng giới, do bộ não của bé phát triển bất thường trong tử cung hoặc không phát triển sau sinh. Đầu nhỏ có thể được gây ra do di truyền, môi trường và nhiễm khuẩn, tần suất 1/1.000 lần sinh, sắp đây 1 nguyên nhân cần thiết gây tật đầu nhỏ là do vius Zika. Trẻ em bị tật đầu nhỏ thường có các khiếu nại về phát triển thể chất và tâm thần. Nói chung không có cách điều trị tật đầu nhỏ, nhưng với phương pháp điều trị hỗ trợ sớm có thể giúp tăng cường sự phát triển tối đa phần não còn lại của trẻ và nỗ lực chất lượng cuộc sống. Bình thường trẻ em mới sinh ra có vòng đầu khoảng 35 cm. Vòng đầu được đo ngang chân mày phía trước, trên vành tai hai bên và ngang ụ chẩm phía sau. Trong 3 tháng đầu vòng đầu nâng cao hai cm mỗi tháng, 3 tháng tiếp theo vòng đầu nâng cao một cm mỗi tháng và 6 tháng tiếp theo vòng đầu tăng 0,5 cm mỗi tháng. Tổng cộng trong 1 năm đầu vòng đầu của trẻ nâng cao 12 cm. Chỗ khớp của các mảnh xương sọ lại với nhau tạo ra các thóp và các khớp sọ. Thóp sau đóng kín lúc trẻ một - 3 tháng tuổi, thóp trước đóng kín lúc trẻ 12-18 tháng và các đường nối dính liền ở tuổi dậy thì. Khi bị tật đầu nhỏ, trẻ sẽ có các biến chứng như động kinh, chậm phát triển thể chất, chậm phát triển chiều cao, chậm phát triển tinh thần...

Về điều trị, trẻ sơ sinh có tật nhỏ đầu nhẹ chỉ cần thường xuyên kiểm tra sức khỏe, chăm sóc và dinh dưỡng tốt. Những trẻ nặng hơn có thể cần can thiệp từ bé để nâng cao cường và phát huy tối đa khả năng về thể chất và trí tuệ của trẻ.

Để bộ phận ngừa tật đầu nhỏ, bà con mình chú ý tiêm ngừa đầy đủ cho các bé gái các bệnh như thủy đậu, rubella, thấp nhất 6 tháng trước lúc quyết định mang thai. Khi mang thai phải luôn luôn giữ gìn sức khỏe cho mẹ, tránh nhiễm các bệnh nhiễm vi trùng và siêu vi trùng các loại, đặc biệt cytomegalovirus, toxoplasmosis, Zika.

BS. Nguyễn Thành Úc